Azerbaýjan
Gazagystan
Özbegistan
Gyrgyzystan
Türkmenistan
Demirgazyk Kipr
Türkiýe
Tatarystan
Başgyrdystan
Saha (Ýakutiýa)
Gagauziýa
Demirgazyk Makedoniýa
BolgariýaGündelik gysgaça syn · Biz barada · Neşir ýörelgeleri · Aragatnaşyk
Azerbaýjan Prezidenti Ilham Aliýew 2020-nji ýylyň 19-njy oktýabrynda Russiýanyň TASS habar agentligine wideo interwýu berdi. Day.Az muny AZERTAG-a salgylanyp görkezdi. Dagly Garabagy barada soraglara jogap berip, Aliýew Ermenistanyň Moskwada ylalaşylan atyş togtatmak tertibini agyr bozandygyny aýtdy. Onuň sözüne görä, Ganja şäheri gije hüjümine sezewar bolup, ilat ýaşaýan jaýlar urlup, köp adam ölüp, ýaralanypdyr.
2020-nji ýylyň 17-nji oktýabrynda Azerbaýjan Goşuny Füzuli şäherini we golaýdaky birnäçe obany azat etdi. Bu bilen 1993-nji ýylyň 23-nji awgustynda başlanan 27 ýyldan gowrak basyp alyşa nokat goýuldy. Milli Mejlisiň deputaty Sewil Mikaýylowa Trend-e beren beýanatynda, Day.Az-yň habar bermegine görä, gazanylan Zapary durnukly ösüşe öwürmek, weýran edilen şäheri täzeden gurmak we ilatyň ýerleşmegini üpjün etmek esasy wezipe bolandygyny aýtdy.
Taryh we miras
Gagauziýada oktýabr aýynyň 19-y Açlyk pidalaryny ýatlamak güni hökmünde bellenilýär. Bu gün sowet režiminiň 1946-1947-nji ýyllarda gagauzlara garşy geçiren açlyk genosidini ýatlamak maksady bilen guralýar.
Gazagystanyň Medeniýet we maglumat ministrliginiň habaryna görä, ýurt Aziýanyň medeni mirasyny goramak alşygynda synçy statusyny alypdyr. Bu barada Hytaýyň Hançjou şäherinde geçirilen alşyk Geňeşiniň IV mejlisinde mälim edildi. Mejlise 20-den gowrak ýurduň degişli edaralarynyň ýolbaşçylary we halkara guramalaryň wekilleri gatnaşdy.
Gyrgyzystanyň döwlet baýdagynyň awtorlarynyň biri, memar Edil Aýdarbekow 2026-njy ýylyň 18-nji oktýabrynda 79 ýaşynda aradan çykdy. Aýdarbekow Gyrgyz Respublikasynyň at gazanan medeniýet işgäri bolup, «Dank» medaly bilen sylaglanypdy.
Arheologlar Özbegistanyň Surhandarýa welaýatyndaky Jarkutan ýadygärliginde tunç döwrüne degişli täze subutnamalary tapdylar. Gazuw-agtaryş işlerinde gadymy jaýlar, dört sag saz gap, hojalyk çukurlary we bir çaganyň jaýlanan ýeri açyldy. Habar Podrobno.uz çeşmesine salgylanyp CentralAsia tarapyndan ýaýradyldy. Tapyndylar müňlerçe ýyl ozal adamlaryň nädip ýaşandygy, öý gurandygy we ölenlerini nädip jaýlandygy barada has giňişleýin düşünje berer öýdülýär.
Daşkent döwlet uniwersitetiniň kitaphanasynda saklanýan bir golýazma, geçen asyryň ortalarynda çuňňur öwrenilenden soň, köp ýyllap ýitendir diýip hasaplanan, XIV asyra degişli giň ensiklopedik çeşme bolup çykdy. Bu Badriddin Ibrahimiň düşündirişli lugaty “Zafangöý we jahanpöý” (“Gürrüň berýän we dünýäni gezýän”) eseridir. Asyl nusgasy ýitendir diýlip hasaplanan bu lugatyň doly tekstini köp asyrlap alymlar bilmändirler.
Başgortostanyň Belebeý etrabyndaky Şarowka obasynda “Azat edijä esger” ýadygärligi “Ýerli başlangyçlara goldaw bermek” programmasy esasynda abadanlaşdyrylýar. Töweregi arassalanyp, täzelenýär. Beton gyralar guruljak we 22 granit daşlygy goýlup, obadan Beýik Watan urşuna giden adamlaryň adlary ýazyljak. Ýörite harby operasyonda ölen esgerleriň adlary hem ebedileşdiriler, ýadygärlik ýerinde Baky ot ýerleşdiriljek.
Türkistanda Hoja Ahmet Ýassawiniň mawzoleýiniň kupolyny restawrirleýärler, munuň hakynda 24KZ habar berýär. Uzak wagtlap bu taryhy desgasynyň bölegi goraýjy karkasyň aşagynda gizlenip durdy. Häzir hünärmenler özboluşly ýaldyrawuk örtügi dikeldýärler. Esasy maksat köne gurluşyň asyl memarlyk keşbini doly saklamakdyr.
Özbegistanyň Medeni miras agentligi Alişer Nowaý adyndaky Döwlet edebiýat muzeýiniň töwereklerindäki ýagdaý barada düşündiriş berdi. Muzeý üçin Täze Daşkentde täze bina gurulýar, şol wagta çenli muzeýdäki medeni baýlyklar wagtlaýyn Yslam medeniýeti merkezine we Ylym akademiýasynyň Antropologiýa institutyna göçürilýär.
Rusiýa Prezidenti Wladimir Putin döwlet sylaglaryny gowşurmak barada permana gol çekdi. Resminama hukuk namalary portalynda ýerleşdirildi. Sylaglananlaryň arasynda Tatarystandan üç wekil bar.
Azerbaýjan 18-nji oktýabrda garaşsyzlygynyň dikeldilmeginiň 35 ýyllygyny belleýär.
Gazagystanyň Ustýurt sähralygynda, Mangystau welaýatynda ýerleşýän Baýte-3 ybadathanasy e.öň. 4-3-nji asyrlara degişlidir. Gum astynda ýüzlerçe ýyl galan bu gadymy gurluş göçmen halklaryň ruhy dünýägaraýşyna ýagtylyk berýär, diýip Qazinform habar berýär. 1998-nji ýylda Günbatar Gazagystan arheologiki ekspedisiýasy bu ýerde gazuw işlerini geçirdi.
Daşkentde beýik akyldar Ahmet Ýasawiniň ylmy-ruhy mirasyna we onuň türk döwletleri arasyndaky hyzmatdaşlygy berkitmekdäki ähmiýetine bagyşlanan halkara ylmy-amaly konferensiýa geçirildi. Çäre Özbegistanyň Halkara Yslam ylymlary akademiýasy, Özbegistan Respublikasynyň Dini işler boýunça komiteti we Hoja Ahmet Ýasawi adyndaky Halkara gazak-türk uniwersitetiniň täsirindäki Ýasawi ylmy-gözleg institutynyň hyzmatdaşlygynda geçirildi.
Trend 44 günlük Watan urşunyň 18-nji oktýabra degişli hronikasyny hödürleýär. Urş 2020-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda Ermenistanyň harby güýçleriniň frontyň boýunda giň möçberli provokasiýasyna jogap hökmünde başlandy; Azerbaýjan goşuny soňra “Demir ýumruk” diýlip atlandyrylan garşy hüjüm operasiýasy bilen jogap berdi. 44 gün dowam eden urş takmynan otuz ýyllyk basyp alyşa son goýdy we Azerbaýjanyň territorial bitewiliginiň dikeldilmegi bilen netijelendi.
Azerbaýjanyň Jebrail etrabynyň Hudaferin obasy ermeni işgalyndan azat edilenine 6 ýyl dolýar. «Qafqazinfo» habar berişine görä, Azerbaýjan Goşuny 2020-nji ýylyň 27-nji sentýabrynda başlan Watan urşunyň 22-nji gününde, 2020-nji ýylyň 18-nji oktýabrynda taryhy Hudaferin köprülerini hem-de Hudaferin obasyny işgaldan azat etdi.
Gyrgyzystanyň Talas welaýatyndaky Milli taryhy-medeni “Manas Ordo” toplumynda giň möçberli rekonstruksiýa işleri doly tamamlandy. Ýer abadanlaşdyrylyp, milli miras häzirki zaman binagärlik çözgütleri bilen birleşdirildi. Işler 2024-nji ýylda respublika býujeti hasabyna başlandy. Toplumda täze administratiw merkez gurlup, myhmanhana täzeden gurldy, 300 orunlyk kongres zaly we 2700 orunlyk tribuna ulanyşa berildi.
Orenburg Media habar berşine görä, Rossiýa Ylymlar akademiýasynyň Arheologiýa instituty Arheologiýa mirasyny goraýyş bölüminiň ylmy işgäri Darýa Bogaçuk desgalaryň ýokary derejede weýran bolandygyna garamazdan, alymlaryň geçmiş asyrlaryň goramak, öý-ýaşaýyş we dini desgalarynyň gurluş aýratynlyklaryny jikme-jik öwrenip bilendiklerini aýdýar. Alnan maglumatlar arhiw çeşmelerini tassyklaýar we Orenburgyň galalarynyň gurluşy hem şähergurluş taryhy barada bilimleri baýlaşdyrýar.
Astrahanda “Dostluk” Tatar milli medeniýeti sebitdäki jemgyýetçilik guramasynyň binasynda Gazan federal uniwersitetiniň Filologiýa we medeniýetara gatnaşyklar institutynyň Kayum Nasyri instituty bilim-medeniýet merkeziniň açylyş dabaralary geçirildi. Bu barada Tatarystan Respublikasynyň Bilim we ylym ministrliginiň metbugat gullugy habar berdi.
Alty ýurduň alymlary dala medeniýetini, esasanam Altyn Orda we Jöçi ulusynyň taryhyny birlikde öwrenmek boýunça ylalaşdy. 24KZ-iň habaryna görä, ylmy konsorsiumyň döredilmegi baradaky ylalaşyk Almatyda gol çekildi. Konsorsiuma Gazagystanyň, Türkiýäniň, Özbegistanyň, Gyrgyzystanyň, Azerbaýjanyň we Mongoliýanyň ylymlar akademiýalary girdi.
Habarda Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda Wýetnama suwlandyrylan tebigy gaz (LNG) üpjün edilmegi bilen baglanyşykly geljekki mümkinçilikleriň ara alnandygy aýdylýar.
1956-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda Ýakutiýada bir guduýdan güýçli tebigy gaz pürkülisi çykdy we Ust-Wilýuý gaz ýatagy açyldy. Aradan 70 ýyl geçdi. Bu açyş Ýakutiýanyň ilkinji gaz ýatagy hem-de sebitiň häzirki gaz senagatynyň başlangyjy hökmünde ýatlanylýar.
2026-njy ýylyň 13-nji oktýabrynda Indoneziýanyň paýtagty Jakartada ÝUNESKO-nyň “Dünýäniň ýady” maksatnamasy çäklerinde “Dokumental köpdürliligi giňeltmegiň mümkinçilikleri” atly halkara okuw seminary açyldy. Bu barada Türkmenistanyň DIM-niň web-saýtynda habar berilýär.
Azerbaýjanyň Prezidenti Ilham Aliýew Bakuda geçirilen Aziýada özara arabaglanyşyk we ynamy berkitmek çäreleri boýunça Konferensiýanyň (CICA) 7-nji Sammitinde çykyş etdi. Aliýew 2020-nji ýylky Watan urşy wagtynda Azerbaýjanyň Ermenistanyň basybalyjy güýçlerini eýelenen ýerlerinden kowandygyny we uruş meýdanynda 300-den gowrak şäher we oba azat edendigini aýtdy.
Şu günki esasy habarlar: Özbegistan-Hytaý gatnaşyklary, Samarkant sapary, Kulubaýew-Rubio duşuşygy, Demirgazyk Kipr festiwaly we çöl ýaýramagy merkezi.
Günüň gysgaça synyny oka →