Gazagystan Azerbaýjan arkaly nebit eksportyny artdyrar — Tokaýew

Gazagystan we Azerbaýjan Bakuw–Tbilisi–Jeýhan geçirijisi arkaly gazagystanly nebitiň üpjünçiligini artdyrmagy meýilleşdirýär. Muny Prezident Kasym-Jomart Tokaýew Bakuwda geçirilen Asiýada Özara Hereketlenme we Ynam Çäreleri boýunça Geňeşiň (CICA) VII sammitinde mälim etdi. Ol, şeýle hem tehnologiýa alyşmagy we suw ýetmezçiligi bilen göreşmek üçin Suw hyzmatdaşlygy döretmegi teklif etdi.

Tokaýewiň sözlerine görä, Hazar deňzeniň sebitiň we dünýäniň energiýa howpsuzlygy üçin ähmiýeti artýar we hyzmatdaşlyk deňzi goramaga gönükdirilen bilelikdäki işler bilen utgaşmalydyr. Gazagystan nebiti Hazar deňzi arkaly Bakuwa, ondan Gürjistan üzerinden Türkiýäniň Jeýhan portuna iberilýär. “QazMunayGaz” we SOCAR 2024-nji ýylda ýyllyk üpjünçiligi 2,2 million tonna çenli tapgyrlaýyn ýokarlandyrmak baradaky şertnamany imzalady. 2026-njy ýylyň iýulynda Aktau arkaly iberilişler 155 müň tonna ýetdi, bu bir ýyl öňki görkezijiden 11,5% köp.

Tokaýew suw ýetmezçiligini we ekosistemleriň zaýalanmagyny Asiýa üçin iň ciddi kynçylyklaryň biri hasaplady. Onuň maglumatyna görä, dünýä ilatynyň 60 göterimi Asiýa-Tynç okean sebitinde ýaşaýar, ýöne dünýä suw serişdeleriniň diňe 35 göterimi şu ýerde ýerleşýär. Prezident BMG ulgamynda Halkara suw guramasyny döretmek başlangyjyny hem ýatlatdy; bu meseläni 2026-njy ýylyň aprelinde BMG Baş sekretarynyň suw serişdeleri boýunça aýratyn wekili Retno Marsudi bilen ara alyp maslahatlaşdy.