Qozogʻiston neft yetkazib berishni Ozarbayjon orqali oshiradi — Toqayev

Qozogʻiston va Ozarbayjon Boku–Tbilisi–Ceyhan quvuri orqali Qozogʻiston neftini yetkazib berishni oshirishni rejalashtirmoqda. Buni Prezident Qosimjomart Toqayev Bokuda oʻtkazilgan Osiyoda oʻzaro hamkorlik va ishonch choralari boʻyicha kengashning (CICA) VII sammitida maʼlum qildi. U, shuningdek, texnologiya almashish va suv tanqisligiga qarshi kurashish uchun Suv hamkorligi tashkil etishni taklif etdi.

Toqayevning soʻzlariga koʻra, Kaspiy dengizining mintaqa va jahon energetik xavfsizligi uchun ahamiyati ortib bormoqda hamda hamkorlik dengizni asrashga qaratilgan birgalikdagi saʼy-harakatlar bilan uygʻunlashishi kerak. Qozogʻiston nefti Kaspiy orqali Bokuga, u yerdan Gruziya hududi orqali Turkiyaning Ceyhan portiga joʻnatiladi. “QazMunayGaz” va SOCAR 2024-yilda yillik yetkazib berishni 2,2 million tonnagacha bosqichma-bosqich oshirish boʻyicha kelishuv imzoladi. 2026-yil iyulida Aktau orqali joʻnatmalar 155 ming tonnaga yetdi, bu bir yil oldingiga nisbatan 11,5% koʻp.

Toqayev suv tanqisligi va ekotizimlarning buzilishini Osiyo uchun eng jiddiy muammolardan biri deb atadi. Uning maʼlumotiga koʻra, Osiyo-Tinch okeani mintaqasida dunyo aholisining 60 foizi yashaydi, biroq jahon suv resurslarining atigi 35 foizi shu yerda joylashgan. Prezident BMT tizimida Xalqaro suv tashkilotini tashkil etish tashabbusini ham eslatib, bu masalani 2026-yil aprelida BMT Bosh kotibining suv resurslari boʻyicha maxsus vakili Retno Marsudi bilan muhokama qilganini aytdi.