Qazaxıstan Azərbaycan üzərindən neft ixracını artıracaq — Tokayev

Qazaxıstan və Azərbaycan Bakı–Tbilisi–Ceyhan boru kəməri vasitəsilə Qazaxıstan neftinin tədarükünü artırmağı planlaşdırır. Bunu Prezident Qasım-Comərt Tokayev Bakıda keçirilən Asiyada Qarşılıqlı Əlaqə və Etimad Tədbirləri üzrə Şuranın (CICA) VII Zirvə toplantısında bildirib. O, həmçinin texnologiya mübadiləsi və su çatışmazlığı ilə mübarizə üçün Su Tərəfdaşlığının yaradılmasını təklif edib.

Tokayevin sözlərinə görə, Xəzər dənizinin region və dünya enerji təhlükəsizliyi üçün əhəmiyyəti artır və əməkdaşlıq dənizin qorunmasına yönəlmiş birgə işlərlə müşayiət olunmalıdır. Qazaxıstan neftı Xəzər vasitəsilə Bakıya, oradan Gürcüstan üzərindən Türkiyənin Ceyhan limanına göndərilir. QazMunayGaz və SOCAR 2024-cü ildə illik tədarükün 2,2 milyon tona qədər tədricən artırılması barədə saziş imzalayıb. 2026-cı ilin iyulunda Aktau üzərindən göndərişlər 155 min tona çatıb ki, bu da bir il əvvəlkindən 11,5% çoxdur.

Tokayev su çatışmazlığını və ekosistemlərin deqradasiyasını Asiya üçün ən ciddi çağırışlardan biri adlandırıb. Onun verdiyi məlumata görə, dünya əhalisinin 60%-i Asiya-Sakit okean regionunda yaşayır, lakin dünya su ehtiyatlarının yalnız 35%-i burada yerləşir. Prezident BMT sistemində Beynəlxalq Su Təşkilatının yaradılması təşəbbüsünü də xatırladıb; bu məsələni 2026-cı ilin aprelində BMT Baş katibinin su məsələləri üzrə xüsusi nümayəndəsi Retno Marsudi ilə müzakirə edib.