Qozogʻistonda yangi Konstitutsiya 2026-yil 1-iyuldan kuchga kirdi

Qozogʻistonda 2026-yil 1-iyuldan yangi Konstitutsiya kuchga kirdi. Konstitutsiya 15-martda oʻtkazilgan umummilliy referendum natijalariga koʻra qabul qilindi, ishtirokchilarning 87,15 foizi uni qoʻllab-quvvatladi. Qosim-Jomart Toqayev prezidentligining yetti yilligidagi asosiy islohotlardan biri sifatida baholangan bu oʻzgarish davlat boshqaruvi tizimini yangiladi, inson huquqlari kafolatlarini kengaytirdi va mamlakat rivojlanishining yangi tamoyillarini belgiladi.

Asosiy qonun 11 boʻlim va 96 moddadan iborat. Matnni tayyorlagan 130 kishilik komissiya jamoatchilik muhokamasi davomida va raqamli platformalar orqali kelib tushgan taxminan 12 ming taklif va izohni koʻrib chiqdi. Toqayev 28-avgustda Qurultoyning birinchi sessiyasi ochilishida Qozogʻiston yangi gullab-yashnash davri boʻsagʻasida turganini taʼkidladi.

Islohot doirasida 145 deputatdan iborat bir palatali Qurultoy shakllantirildi va Qozogʻiston Xalq Kengashi tashkil etildi. Kengashga qonunchilik tashabbusi va referendum oʻtkazish tashabbusi bilan chiqish huquqi berilgan. Konstitutsiya, shuningdek, hibsga olingan shaxslarga huquqlarini tushuntirish, advokat yordamidan foydalanish va davlat organlarining noqonuniy harakatlari natijasida yetkazilgan zararni qoplash huquqini kafolatlaydi.