Қазақстандағы конституциялық өзгерістерге нақты құқықтық тетіктер қажет

Қазақстанның Парламентаризм институтының Құқықтық мониторинг және халықаралық практика орталығының басшысы, заң ғылымдарының магистрі Меруерт Қабылбаева конституциялық өзгерістердің билік моделіне, қоғамның шешім қабылдауға қатысуына және адам құқықтарын қорғау кепілдіктеріне қатысты екенін атап өтті. Бір палаталы жүйеге негізделген Құрылтайдың құрылуы заң шығару үдерісінің жаңа моделін қалыптастырады, бірақ оның тиімділігі заң жобаларын сапалы әзірлеуге, жан-жақты талқылауға және қабылданған заңдардың орындалуын бақылауға байланысты. Құрылтайдың Үкіметтің қызметін бақылауы, кадрлық шешімдерге қатысуы және бірқатар мемлекеттік органдарды қалыптастыруы жаңа институционалдық жүйенің маңызды бөлігі саналады.

Меруерт Қабылбаеваның айтуынша, Қазақстан Халық Кеңесінің заң шығару бастамасы және жалпыхалықтық референдумға бастама жасау құқығы азаматтардың мемлекеттік шешімдерге ықпал ету мүмкіндіктерін кеңейтеді. Ол негізгі өзгеріс ретінде конституциялық қағидаттарды нақты құқықтық тетіктермен қамтамасыз ету қажеттігін атап, жастар үшін ең маңыздысы құқықтық болжамдылық екенін айтты. Құрылтай депутаттарының партиялық тізім бойынша сайлануы жастардың саяси өмірге қатысуына жаңа мүмкіндіктер ашатынын атап өтті. Сарапшы қолданыстағы заңнаманы ескірген терминдер мен қайшылықтар тұрғысынан жүйелі түрде қайта қарау қажет деп санайды.