Emissiyalar savdosi tizimi Turkiya iqlim maqsadlari uchun muhim

Turkiyaning BMT Iqlim oʻzgarishi boʻyicha Doiraviy konvensiyasining 31-Tomonlar konferensiyasi (COP31)ga mezbonlik qiladigan davrda Emissiyalar savdosi tizimi (ETS)ni joriy etish iqlim maqsadlarini aniq mexanizmlar bilan qoʻllab-quvvatlash nuqtayi nazaridan muhim hisoblanadi. Anadolu agentligining EPİAŞ’dan olgan maʼlumotlariga koʻra, 21 oktyabrda eʼlon qilingan nizom Turkiya Emissiyalar savdosi tizimining bozor faoliyatiga oid tartibga soluvchi asosni yaratdi.

2026 va 2027 tizim yillari pilot joriy etish davri sifatida belgilandi. 2026 yilda umumiy kvota topshirish majburiyati yoʻq, ammo hisobot majburiyatlari bajarilishi kerak. 2027 yilda kvotalarning hammasi bepul taqsimlanadi, bu yilgi emissiyalar boʻyicha birinchi topshirish majburiyati esa 2028 yil noyabr oyining oxirgi ish kunigacha bajariladi. 2028 yildan boshlab kvotalarni birlamchi bozorda auksion orqali sotish rejalashtirilgan.

EPİAŞ bozor ishtirokchilarini roʻyxatga olish, Operatsiyalarni roʻyxatga olish tizimini boshqarish, kvotalarni eksport qilish, birlamchi va ikkilamchi bozor operatsiyalari, hisob-kitob, hisob-faktura, undirish va toʻlov jarayonlari uchun masʼul boʻladi. Tizim Turkiyaning 2053 yilgacha sof nol emissiya maqsadi va Milliy hissa deklaratsiyasi doirasidagi majburiyatlarini qoʻllab-quvvatlashi kutilmoqda.