Şahrisabz

Näme üçin baryp görmeli?

Şahrisabz, öň Keş ýa-da Kiş diýlip atlandyrylypdyr, Özbegistanyň günortasynda Gaşgadarýa sebitinde ýerleşýär. Ol Merkezi Aziýanyň iň gadymy şäherleriniň biridir we Sogdiana döwründen bäri möhüm şäher merkezi bolupdyr. Şu gün ol köplenç Emir Timuryň doglan ýeri hökmünde tanalýar.

Şäheriň ady parsça "şähr" (şäher) we "sebz" (ýaşyl) sözlerinden gelip çykýar, ýagny "Ýaşyl şäher" diýmekdir. Taryhy merkezdäki Timurylar döwrüniň ýadygärlikleri sebäpli ol ÝUNESKO-nyň Dünýä mirasy sanawyna girizilendir. Ykdysady Hyzmatdaşlyk Guramasy (EKO) hem Şahrisabzy 2024-nji ýyl üçin syýahatçylyk paýtagty diýip yglan etdi.

Näçe gün aýyrmaly?

Esasy ýadygärlikleri görmek üçin ýarym gün bilen bir gün ýeterlikdir. Samarkantdan bir günlük gelýänleriň köpüsi şeýle edýär.

Ýadygärlikleri howlukman gezmek, bazara aýlanmak we muzeýe seretmek isleseňiz, bir gije galyp ertesi irden töwerege seretmek ýakymly bolup biler.

Esasy görülmeli ýerler

Ak-Saraý (Ak köşk) Timuryň tomusky köşgi hökmünde 1380-nji ýylda gurluşygy başlanypdyr we onuň taslamalarynyň iň beýiki bolmagy meýilleşdirilipdir. Şu gün diňe takmynan 65 metr beýiklikdäki derwezeleriň bir bölegi saklanyp galypdyr; olaryň üstünde gök, ak we altyn reňkli mozaika bezegleri görünýär. Girelgäniň ýokarsyndaky ýazgy "Güýjümizden şübhelenýän bolsaňyz, binalarymyza seret" diýen manyny berýär.

Gök Gümbez (Gök kubba) metjidini Uluguk Beg kakasy Şahruhuň hormatyna 1437-nji ýylda gurduryp beripdir. Onuň arkasyndaky Dorut Tilowat (Oýlanma öýi) toplumy bolsa Uluguk Begiň 1438-nji ýylda gurduran, ýöne görnüşine görä mazar hökmünde ulanylmadyk makbarasydyr. Onuň gündogaryndaky Dorus-Saadatda Timuryň ilkinji ogly Jahangiriň makbarasy ýerleşýär. Hezreti Imam toplumynyň ýanyndaky metjitde 8-nji asyryň imamy Amir Kulalyň mazary bardygy aýdylýar.

Timur üçin taýýarlanan daş sarkofag bolan ýerasty otag 1943-nji ýylda tapylypdyr; emma Timur Samarkantda jaýlanandyr. Mundan başga-da gadymy hammamlary, 18-nji asyrdan galan bazary we Taryh we maddy medeniýet muzeýini görmek bolýar. 2015-nji ýyldaky ýykyşlar sebäpli ÝUNESKO-nyň alada galandygyny bilmek hem peýdalydyr; şonuň üçin şäheriň görnüşi öňküden tapawutly bolup biler.

Nirede ýerleşmeli (etraplar)?

Şäher kiçi, şonuň üçin etrap saýlamagyň uly ähmiýeti ýok. Ak-Saraýyň we taryhy merkeziň töwereginde galmak ýadygärliklere pyýada baryp bolýandygy üçin iň amatly warianty.

Mesgen saýlawlary Samarkant ýa-da Buhara ýaly köp däl. Aýratyn hem işjeň möwsümde öňünden gözläp, bronlamak gowudyr; barmanka häzirki ýagdaýy barlaň.

Ulag

Şahrisabz Samarkantdan takmynan 80 km günortada, deňiz derejesinden 622 metr belentlikde ýerleşýär. Samarkantdan ýol dag aşagyndan geçýär; syýahatçylaryň köpüsi taksi, bilelikdäki awtoulag ýa-da guralan gezelenç bilen gelýär. Şäheriň ýakynynda Kitap otly bekedi we aeroport bardygy bellidir; gatnawlary barmanka barlaň.

Taryhy merkezi pyýada gezip bolýar. Has daşdaky nokatlar üçin ýerli taksi ulanyp bolar.

Näme iýmeli?

Özbek aşhanasynyň tanalýan tagamlary bu ýerde hem saçaga gelýär: palaw, şaşlyk, samsa, manty we täze çörek. Çaýhanalarda çaý içip dynç almak ýol syýahatynyň rahat bir bölegidir.

Bazarda möwsümine görä täze miwe we guradylan miwe hem-de hozlar tapyp bolýar. Sebite mahsus tagam üçin ýerli halka sorap görmek iň gowusydyr.

Haçan barmaly?

Merkezi Aziýanyň kontinental howasy sebäpli tomus yssy bolup biler; şonuň üçin ýadygärlikleri gezmek üçin bahar we güýz adatça has ýaýlydyr. Gyşlar sowuk bolup biler.

Barmanka howa maglumatyny we häzirki şertleri barlaň.

Bir günlük gezelençler

Iň ýygy baglanyşyk Samarkantdyr; Şahrisabz köplenç Samarkantdan bir günlük gezelenç bilen görülýär. Has gyzyklanýan syýahatçylar üçin töweregindäki Kitap sebitinde gadymy Nautaka bilen baglanyşdyrylýan Padaýaktepa ýaly arheologiki ýerler bar.

Bu ýerlere baryş we görmek şertleri barada öňünden maglumat almaly.