Qazaxıstan xammaldan sənayeyə: dərin emal üzrə geniş miqyaslı dönüş

Qazaxıstan Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, təxminən 4 milyard dollar dəyərində altı investisiya layihəsi və 3,6 milyard dollarlıq emal məhsulu ixracı ölkənin yeni aqrar-sənaye modelini əks etdirir. Bu modeldə artımın əsas resursu xammal deyil, yüksək əlavə dəyərli məhsuldur.

Ət, süd, yağlı bitkilər, qarğıdalı, düyü və qara buğda üzrə emala yönəldilən xammalın payı 2023-2025-ci illərdə 35%-dən 64%-ə yüksəldi; 2026-cı ilin sonuna hədəf 70%-dir. Dövlət güzəştli maliyyələşmə, investisiya subsidiyaları və vergi güzəştləri təklif edir.

Hər il təxminən 510 min ton taxıl dərin emala göndərilir; üç ixtisaslaşmış müəssisə nişasta, glüten və bioetanol istehsal edir. Türküstan, Canbul, Qostanay, Akmola vilayətlərində və Astanada 4 milyard dollarlıq altı layihə həyata keçirilir. Aqrar ixracda emal məhsullarının payı 2024-cü ildə 52%-ə çatdı.