Ekspertlar: Markaziy Osiyo Xitoy bilan hamkorlik shartlarini belgilamoqda

Markaziy Osiyo davlatlari Xitoyning mintaqada qanday investitsiya kiritishi, infratuzilma qurishi va texnologik hamkorlik yoʻnalishlarini ishlab chiqishiga tobora koʻproq taʼsir koʻrsatmoqda. Ekspertlar bu fikrni 20-oktabrda Olmaotada boʻlib oʻtgan muhokamada bildirdilar. Muhokamani Olmaotadagi CAPS Unlock tahlil markazi va Xalqaro tinchlik boʻyicha Karnegi fondi tashkil etdi. Ishtirokchilar mahalliy hukumatlar, muassasalar va biznes Xitoy faoliyatiga taʼsir qilishini taʼkidladilar.

Qirgʻiziston Respublikasining sobiq Bosh vaziri Djoomart Otorbaev, Xitoyning Markaziy Osiyodagi toʻplangan toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalari 2025-yil oʻrtalariga kelib 56 milliard dollarga yetganini va soʻnggi oʻn yilda deyarli ikki baravar oshganini aytdi. Oʻn yil oldin Xitoy investitsiyalarining taxminan 68 foizini xomashyo tashkil etgan boʻlsa, bu ulush 54 foizga tushgan. Hozir ishlab chiqarish 22 foizni, qayta tiklanuvchi energiya bilan birga energetika esa 12 foizni tashkil etadi. Qozogʻiston Xitoy investitsiyalarini eng koʻp oluvchi yagona davlat boʻlib qolmoqda, Oʻzbekiston esa tobora jiddiy raqobatchiga aylanmoqda.

Karnegi fondining tadqiqotlar boʻyicha vitse-prezidenti Evan A. Feigenbaum AQSh va Xitoy oʻrtasidagi raqobat kuchayishi mintaqa davlatlariga turli hamkorliklarni saqlab qolishni qiyinlashtirishi mumkinligini ogohlantirdi. Karnegi Rossiya va Yevroosiyo markazining Temur Umarov esa tahlilchilarni Markaziy Osiyo tashqarisidagi voqealarga emas, balki hududning oʻzida roy berayotgan oʻzgarishlarga koʻproq eʼtibor qaratishga chaqirdi va tashabbus Vashingtondan kelmayotganini aytdi.