Surat: Adam Harangozó · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Samarkand

Samarkand Ýupek Ýolunyň iň meşhur duralgalaryndan biri we Timuryň paýtagty bolup, gök we türkoýz kaşy bezegli ýadygärlikleri bilen belli. Taryhy gyzyklanýanlar we Türki dünýäniň köklerini ýerinde görmek isleýänler üçin Özbegistanyň iň doýgunly şäherlerinden biri.

Näme üçin baryp görmeli?

Samarkand Orta Aziýanyň iň gadymy üznüksiz ilat ýaşaýan şäherlerinden biri bolup, taryhy takmynan 2500 ýyl öňe baryar. Sogd medeniýetiniň merkezi bolupdy, miladydan öňki 329-njy ýylda Uly Iskender tarapyndan eýelenipdi we asyrlar boyunca Ýupek Ýolunyň möhüm gowşagy bolup galypdy. X asyryň ahyryndan başlap türki ýa-da türk-mongol nesilleri tarapyndan dolandyrylypdy.

XIV asyrda Timur ony paýtagt edinip, Timuridleriň döwründe ylym we sungat merkezine öwrüldi. Häzir göreýän esasy ýadygärliklerinden köpüsi Timuridler döwründen we soňraky Buhara hanlygy döwründen galypdyr. Şäher 2001-nji ýylda UNESCO-nyň Bütindünýä mirasy sanawyna "Samarkand – Medeniýetleriň gowşagy" ady bilen girizildi.

Näçe gün bölmeli?

Esasy ýadygärliklere görmek üçin köp syýahatçylara iki doly gün ýeterlikdir. Üç gün bölseňiz, howlukmazdan gezip, bazarlary aýlap, golaý ýerlere bir günlük syýahat goşup bilersiňiz.

Buhara ýa-da Daşkent bilen birleşdirilen Özbegistan marşrutynda Samarkanda adatça iki gije berilýär. Registany gündizki we agşamky ýagtylykda aýry-aýry görmek isleseňiz, gijelemek peýdaly bolar.

Gezmeli ýerler

Registan şäheriň nyşany bolup, meýdany gurşap alan medresalar esasan Buhara döwründe häzirki görnüşini alypdyr. Gur-e Emir Timuryň we maşgalasynyň gabry bolan kebedidir. Şah-i-Zinde ýan-ýana sepleşen kebedlerden düzülen, kaşy bezegleri bilen meşhur nekropoldyr. Bibi-Hanym metjidi bolsa Timur döwrüniň uly möçberlerini görkezýär.

Ulugbek observatoriýasyny hem sanawyňyza goşuň; Timuryň agtyk ogly Ulugbegiň astronomiýa bermek isleýän ähmiýetini düşünmek üçin oňat duralga. Girelgäniň şertleri we sagatlar üýtgäp biler, şonuň üçin gitmezden öň barlaň.

Nirede galmaly? (ýaşaýyş ýerleri)

Registan we Gur-e Emiriň golaýyndaky köne şäher, ýadygärliklere pyýada ýetmek isleýänler üçin iň amatly ýerdir. Bu ýerde kiçi myhmanhanalar we howlusy bolan maşgala işletmeleri köp; atmosferasy has däp-dessur bolan ýerleşik gözleýän bolsaňyz, oňat saýlawdyr.

Rus çarlygy we Sowet döwründe ösen täze şäher giň köçeler, uly myhmanhanalar we edara binalary bilen tapawutlanýar. Ýadygärliklerden birneme daşda bolsa-da, ulaşygy aňsatdyr. Möhüm möwsümde öňünden bron etmegiňiz maslahat berilýär.

Ulaşyk

Samarkand Daşkentden takmynan 275 km günorta-günbatarda ýerleşýär we Özbegistanyň demir ýol ulgamynda ýer alýar. Daşkent, Buhara we beýleki şäherler bilen ýokary tizlikli otly otlar baglanyşýar; reýs tertibini we bilet şertlerini gitmezden öň barlaň. Şähere käbir uçuşlar hem edilýär.

Yadygärlikler köne şäherde biri-birine görelde ýakyn ýerleşýär we pyýada gezilip bilner. Daha uzak ýerler üçin taksi ýa-da programma esasly ulag hyzmatlary amatlydyr; münmezden öň bahasyny ylalaşmak peýdalydyr.

Näme iýmeli?

Samarkandyň klassiklerine plow, samsa, şaşlyk we çorbalar girýär. Şäheriň tandyr çöregi bolan Samarkand çöregi, töwerek we bezegli görnüşi bilen tanalýar; täze almak üçin bazarlara serediň.

Bazarlar gury miwe, hoz ýemişler we şirinliklere ýakyndan seredip biljek ýerdir. Çaý öýlerinde ýaşyl çaý bilen oturyp dynç almak hem ýerli adatlaryň biridir.

Iň oňat syýahat wagty

Bahar (aprel-maý) we güz (sentýabr-oktýabr) gezmek üçin iň rahat möwsümlerdir. Tomsuklar yssy geçip biler, şonuň üçin ýadygärlikleri ir ertirden ýa-da günortanlyk soňunda gezmek akylly hereketdir.

Gyşlar sowuk bolup biler; adam köplügi az, ýöne günler gysga. Syýahat etmezden öň howa çaklamasyna serediň.

Bir günlük syýahatlar

Şäheriň köne ýerleşiminiň Afrasiýap, Samarkandyň gadymy döwrüni görmek üçin muzeýi bilen bilelikde görülip bilner. Golaý oba we obalyk ýerler şäher durmuşyndan tapawutly bir ýüzi hödürleýär.

Buhara ýaly daha uzak ýerler üçin ulaşyk görnüşlerini öňünden derňäň; käbirleri bir günlük syýahat däl-de, aýry gonaklamagy talap edip biler.