Fotoğraf: ElenaLitera · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Chor Minor

Chor Minor, Buhara'nın dar sokaklarında karşınıza çıkan, mavi kubbeli dört kulesiyle hiçbir şeye benzemeyen küçük bir yapıdır. Kalabalık meydanlardan birkaç adım uzakta, mahalle yaşamının içinde keşfedilecek bir durak sunar.

Tarihi

Chor Minor, 1807'de Manghıt hanedanı döneminde Buhara'da yaşayan, Türkmen kökenli zengin bir kişi olan Halife Niyaz-kul tarafından yaptırıldı. Yapı Halife Niyaz-kul Medresesi olarak da anılır. Medrese kompleksinin arkadaki kısmı yıkıldığı için bugün geriye bu özgün yapı ve çevresindeki bazı kalıntılar kalmıştır.

Binanın Buhara mimarisinde benzeri yoktur ve Niyaz-kul'un bu biçimi neden seçtiği tam olarak bilinmez. Adı Farsçada "dört minare" anlamına gelir. Yapı bugün Buhara Tarihi Merkezi'nin parçası olarak UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alır.

Neler görülür?

En çok dikkat çeken yer, mavi seramik fayanslı kubbelerle örtülü dört kuledir. Adına rağmen bunlar gerçek anlamda minare değildir; üçü depo olarak kullanılmış, birinde ise üst kata çıkan merdiven bulunur. Her kulenin süslemesi farklıdır. Bazı araştırmacılar bu motiflerde Orta Asya'da bilinen farklı inançların izlerini görür, ancak bu yorum kesin değildir.

Ana yapı bir camidir. Kubbesi sayesinde akustiği iyidir ve sufi zikir törenleri için uygun bir mekân sayılmıştır. Yapının yanında bir havuz ile bazı eski odaların temelleri görülebilir. Çevresini küçük evler ve dükkânlar sarar; yapının giriş bölümünde el sanatları ürünleri satan bir dükkân da bulunabilir.

Ziyaret ipuçları

Chor Minor, Lyab-i Hauz Külliyesi'nin kuzeydoğusunda, dar bir sokağın içindedir. Eski şehirde yürürken kolayca birleştirebileceğiniz kısa bir duraktır; yarım saat çoğu kişi için yeterlidir. Sokaklar dolambaçlı olduğundan haritayı önceden kontrol etmek işe yarar.

Giriş koşulları, çalışma saatleri ve olası restorasyon çalışmaları değişebilir, bu yüzden gitmeden önce güncel bilgiye bakın. Mavi kubbelerin ışıkta en güzel görüldüğü saatler için sabah veya akşamüstünü deneyebilirsiniz. Çevrede yaşayan insanlar olduğunu unutmayıp sokakta saygılı davranın.