Fotoğraf: Euyasik · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Buhara

Buhara, İpek Yolu üzerinde yaklaşık iki bin beş yüz yıllık geçmişi olan, tarihî merkezi UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bir Özbekistan şehridir. Minareler, medreseler, çarşı kubbeleri ve havuz başındaki çay evleriyle yürüyerek gezilebilen canlı bir tarih dokusu sunar.

Neden ziyaret etmeli

Buhara, Orta Asya'nın en eski yerleşimlerinden biridir. Arkeolojik bulgular şehrin en az 2500 yıllık bir geçmişi olduğunu gösterir. Samanilerin başkentliğini yapmış, Karahanlılar ve Özbek hanlığı döneminde de önemini korumuştur. Ünlü hadis âlimi İmam Buhari de bu şehirde doğmuştur.

Bugün tarihî çekirdek UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir ve yaklaşık 140 mimari anıt barındırdığı belirtilir. Şehrin güzelliği tek bir yapıdan çok, dar sokakların, havuzların, medreselerin ve pazar kubbelerinin bir arada yürünebilir mesafede durmasından gelir. Türk dünyasının tarihine ilgi duyanlar için Karahanlı mirası ayrıca anlamlıdır.

Kaç gün ayırmalı

Başlıca yapıları görmek için iki tam gün çoğu gezgin için yeterlidir. Bu süre, acele etmeden tarihî merkezde dolaşmaya, birkaç medreseye girmeye ve akşamları havuz çevresinde oturmaya imkân verir.

Samarkant ve Hive ile birlikte bir Özbekistan rotası planlıyorsanız Buhara'ya üç gün ayırmak, çevre gezilerini de rahatça eklemenizi sağlar.

Görülecekler

Ark Kalesi, şehrin eski hükümdar kalesidir ve yapay bir tepe üzerinde yükselir. Poi Kelan (Po-i-Kalyan) topluluğu, Kalan Minaresi'nin dibinde yer alır; minare Karahanlılardan kalmadır ve tarihî merkeze hâkimdir. Kalan Minaresi'nin çevresinde cami ve medrese de bulunur.

Lab-i Havuz, ağaçlarla çevrili büyük bir havuzun etrafında şekillenen, şehrin buluşma noktalarından biridir. Samani Türbesi, 9–10. yüzyıl Samani döneminin en bilinen yapısıdır ve şehrin en eski anıtları arasında sayılır. Çor Minor ise dört minareli küçük ve özgün görünümlü bir yapıdır. Giriş koşullarını ve ziyaret saatlerini gitmeden önce kontrol edin.

Nerede kalmalı (semtler)

En pratik seçenek, Lab-i Havuz çevresindeki tarihî merkezdir. Buradan çarşılara, medreselere ve Kalan Minaresi'ne yürüyerek ulaşılır; akşamları da canlıdır. Bu bölgede küçük butik pansiyonlar ve geleneksel avlulu evler bulunur.

Daha sessiz bir konaklama isterseniz Ark çevresine ya da eski merkezin kenar mahallelerine bakabilirsiniz. Yoğun sezonda önceden rezervasyon yapmanız iyi olur.

Ulaşım

Buhara'ya Özbekistan'ın büyük şehirlerinden tren, karayolu ve hava yoluyla ulaşılabilir. Taşkent ve Samarkant ile hızlı tren bağlantısı bulunur; sefer ve bilet bilgilerini gitmeden önce kontrol edin. Şehrin havalimanı merkeze görece yakındır.

Tarihî merkezin içinde çoğu yer yürüyerek gezilir. Daha uzak noktalar için taksi kullanılabilir; yolculuk öncesinde ücreti sürücüyle konuşmak iyi olur.

Ne yenir

Özbek mutfağının klasikleri Buhara'da da bulunur: pilav (plov), şiş kebap, samsa ve mantı türü hamur yemekleri. Yanında çay ve taze ekmek hemen her sofrada yer alır.

Havuz çevresindeki çay evlerinde oturup yerel tatlılar ve kuru yemişlerle çay içmek, gezinin keyifli molalarından biridir. Çarşılarda taze meyve ve kuru meyve de bulabilirsiniz.

En iyi ziyaret zamanı

Bahar ve sonbahar, gezmek için en rahat mevsimlerdir. Yazlar çok sıcak ve kuru geçer; öğle saatlerinde açık havada yürümek yorucu olabilir. Kışlar soğuktur ve gündüzler kısadır, ancak şehir daha sakindir.

Yaz aylarında sabah erken ve akşam geç saatleri tercih etmek işinizi kolaylaştırır.

Günübirlik geziler

Buhara çevresinde, vaha şehrinin tarihine bağlı birkaç yer gezilebilir. Bunların arasında yakındaki türbe ve eski köy kompleksleri sayılabilir; ulaşım ve açık olup olmadıkları konusunda gitmeden önce bilgi alın.

Çöl ve kervansaray rotalarına çıkan turlar da düzenlenmektedir. Gezi seçeneklerini yerel kaynaklardan ve konaklama yerinizden öğrenebilirsiniz.