Yüzyıllarca kayıp sanılan nadir el yazması üniversite kütüphanesinde bulundu

Taşkent Devlet Üniversitesi kütüphanesinde saklanan bir el yazması, geçen yüzyılın ortalarında ayrıntılı incelendikten sonra, uzun süre kayıp sanılan 14. yüzyıla ait büyük bir ansiklopedik kaynak olduğu ortaya çıktı. Eser, Badriddin İbrohim'in açıklamalı sözlüğü “Zafangʻoʻ va jahonpoʻ” (“Konuşan ve dünyayı gezen”) olarak tanımlandı. Asıl nüshası kayıp sayılan bu sözlük, yüzyıllar boyunca yalnızca sonraki kaynaklardaki kısa alıntılardan biliniyordu.

Şarkiyatçı Solomon Baevski, 1964'te kütüphanedeki 809/292 numaralı, kapağında “Farhangnoma” yazan el yazmasını inceledi ve bunun aranan eser olduğunu doğruladı. Nüsha 6 Ağustos 1711'de kopyalandı; kâtip kendisini Nasaf şehriyle ilişkilendiriyor. Eser, sözcükleri kafiye yerine ilk harflerine göre sıralıyor ve günlük yaşamı, zanaatları ve iktisadi ilişkileri kapsıyor.

Metin, yedi bölümde 5.170'ten fazla sözlük maddesi içeriyor. Yedinci bölümde eski Türkçe terimler, sayılar, ev eşyaları, hayvan ve bitki adları yer alıyor; bu da Türkçe sözcüklerin dönemin bölgesel dolaşımında önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor.