Ağ Saray
Foto: Ymblanter · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Ağ Saray

Teymurun doğulduğu Şəhrisəbzdə indi də göyə yüksələn iki nəhəng darvaza qülləsi bir vaxtlar Mərkəzi Asiyanın ən möhtəşəm saray girişlərindən birinin əzəmətini xatırladır. Qalıqlar kiçik bir parkın içində yerləşir və Teymilər dövrünü yerində təsəvvür etmək üçün əlverişli fürsət yaradır.

Tarixçə

Teymur doğulduğu Keş (indiki Şəhrisəbz) şəhərini imperiyasının paytaxtına çevirmək istəyirdi və bunun üçün burada böyük bir saray tikdirdi. Tikinti 1380-ci ildə başladı, 24 il davam etdi və Teymurun ölümündən qısa müddət əvvəl, 1404-cü ildə başa çatdı.

1404-cü ilin avqustunda Kastiliya kralının elçisi Ruy Qonsales de Klavixo saraya gəlmiş, yüksək darvazanı, kaşı örtüklü tağları, ağ daşla döşənmiş geniş həyəti və ortadakı böyük hovuzu təsvir etmişdir. XVI əsrdə Buxara xanı II Abdulla xanın qüvvələri Şəhrisəbzi və sarayı dağıtdı. Özbəkistanın müstəqilliyindən sonra 1994-1998-ci illər arasında qoruma işləri aparıldı. Saray 2000-ci ildə Şəhrisəbzin tarixi mərkəzi ilə birlikdə YUNESKO-nun Dünya İrsi Siyahısına daxil edildi.

Nələr görmək olar?

Qalıqlar Şəhrisəbzin tarixi mərkəzinin şimalında, şəhər divarlarındakı şimal darvazasının yaxınlığında bir parkda yerləşir. Ən çox iki ayrı portal qülləsi ayaqda qalıb. Qüllələrin hündürlüyü təxminən 38 metrdir; qapı tağının açıqlığı isə təxminən 22 metr idi. Deyilir ki, tağ təxminən üç əsr əvvəl uçub.

Cəbhəni oxra, tünd mavi və açıq mavi glazurlu kərpicdən hazırlanmış böyük naxışlar bəzəyir. Kitabədə "Allah Sultanın ömrünü uzatsın" yazısı var. Hovuzlu əsas həyətin təxminən 120-125 metr enində, 240-250 metr uzunluğunda olduğu məlumdur. Ərazidə yüksək postament üzərində quraşdırılmış nəhəng Teymur heykəli də var.

Gəzi məsləhətləri

Qalıqlar şəhər mərkəzindən piyada gedilə bilən məsafədədir və ziyarət adətən qısa çəkir. Portalın miqyasını başa düşmək üçün qüllələrin dibinə qədər yaxınlaşıb, sonra uzaqdan baxmaq faydalıdır. Günəşli havada kaşıların rəngləri daha aydın görünür.

Eyni gündə Şəhrisəbzdəki digər Teymilər dövrü abidələrini də görməyi planlaşdıra bilərsiniz. Giriş şərtləri, iş saatları və mümkün bərpa işləri dəyişə bildiyi üçün getməzdən əvvəl aktual məlumatları yoxlayın.

Xəritə

Son xəbərlər

Telegram-da izlə