Surat: Euyasik · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Buxoro

Buxoro Ipak yoʻlida taxminan 2500 yillik tarixga ega boʻlgan, tarixiy markazi YuNESKO Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan oʻzbek shahri. Minoralar, madrasalar, savdo gumbazlari va hovuz boʻyidagi choyxonalar uni piyoda sayr qilish uchun qulay va boy shaharga aylantiradi.

Nega tashrif buyurish kerak

Buxoro Markaziy Osiyodagi eng qadimiy aholi punktlaridan biri boʻlib, arxeologik topilmalar shaharning kamida 2500 yillik tarixi borligini koʻrsatadi. Ipak yoʻlida gullab-yashnagan, Somoniylar davlatining poytaxti boʻlgan va Qoraxoniylar hamda keyinroq oʻzbek xonligi davrida ham ahamiyatini saqlab qolgan. Hadis olimi Imom Buxoriy ham shu yerda tugʻilgan.

Tarixiy markaz YuNESKO Jahon merosi roʻyxatida boʻlib, shaharda taxminan 140 ta meʼmoriy yodgorlik borligi aytiladi. Shaharning jozibasi alohida bir inshootdan koʻra, masjidlar, madrasalar, bozor gumbazlari va hovuzlarning piyoda masofada bir-biriga yaqin joylashganidan kelib chiqadi. Turkiy dunyo tarixiga qiziqqanlar uchun Qoraxoniylar merosi ayniqsa qadrlidir.

Necha kun ajratish kerak

Koʻpchilik sayyoh uchun asosiy yodgorliklarni koʻrish uchun ikki toʻliq kun yetarli. Bu vaqt eski markazda shoshilmasdan sayr qilish, bir nechta madrasaga kirish va kechqurun hovuz atrofida oʻtirish imkonini beradi.

Buxoroni Samarqand va Xiva bilan birga oʻz ichiga olgan Oʻzbekiston marshrutini rejalashtirayotgan boʻlsangiz, Buxoroga uch kun ajratish atrofga qisqa sayohat qoʻshishga ham imkon beradi.

Koʻriladigan joylar

Ark qalʼasi shahar hukmdorlarining qadimiy qalʼasi boʻlib, sunʼiy tepalik ustida koʻtarilgan. Poi Kalon (Po-i-Kalyon) majmuasi Kalon minorasi poyida joylashgan; minora Qoraxoniylar davridan qolgan boʻlib, tarixiy markazga hukmronlik qiladi. Kalon minorasi atrofida masjid va madrasa ham bor.

Lab-i Hovuz daraxtlar bilan oʻralgan katta hovuz atrofida shakllangan, shaharning uchrashuv joylaridan biri. Somoniylar maqbarasi 9–10-asr Somoniylar davrining eng mashhur inshooti boʻlib, shaharning eng qadimiy yodgorliklari qatorida sanaladi. Chor Minor esa toʻrt minorali kichik va oʻziga xos koʻrinishga ega inshoot. Borishdan oldin kirish shartlari va tashrif soatlarini tekshiring.

Qayerda qolish kerak (mahallalar)

Eng qulay variant Lab-i Hovuz atrofidagi tarixiy markaz. Bu yerdan bozorlar, madrasalar va Kalon minorasigacha piyoda borish mumkin; kechqurunlari ham hudud gavjum boʻladi. Bu hududda kichik butik mehmonxonalar va anʼanaviy hovlili uylar uchraydi.

Tinchroq joy xohlasangiz, Ark atrofiga yoki eski shaharning chekka mahallalariga qarang. Gavjum mavsumda oldindan band qilish yaxshi boʻladi.

Transport

Buxoroga Oʻzbekistonning yirik shaharlaridan poyezd, avtomobil va havo yoʻli bilan borish mumkin. Toshkent va Samarqand bilan tezyurar poyezd aloqasi bor; reys va chiptalar haqidagi maʼlumotni borishdan oldin tekshiring. Shahar aeroporti markazga nisbatan yaqin joylashgan.

Tarixiy markaz ichida aksariyat joylarga piyoda boriladi. Uzoqroq nuqtalar uchun taksi ishlatish mumkin; yoʻlga chiqishdan oldin narxni haydovchi bilan kelishib olish yaxshi.

Nima yeyish kerak

Oʻzbek oshxonasining klassik taomlari Buxoroda ham bor: palov (plov), shashlik, somsa va manti turidagi xamir taomlar. Choy va yangi non deyarli har bir dasturxonda boʻladi.

Hovuz atrofidagi choyxonalarda oʻtirib, mahalliy shirinliklar va quritilgan meva-chevalar bilan choy ichish sayohatning yoqimli tanaffuslaridan biri. Bozorlarda yangi va quritilgan mevalar ham topiladi.

Tashrif uchun eng yaxshi vaqt

Bahor va kuz sayr qilish uchun eng qulay fasllar. Yozlar issiq va quruq boʻladi; tush paytida ochiq havoda yurish charchatishi mumkin. Qishlar sovuq va kunlari qisqa boʻladi, lekin shahar tinchroq boʻladi.

Yoz oylarida erta tong va kech kechki vaqtlarni tanlash ishingizni osonlashtiradi.

Kunlik sayohatlar

Buxoro atrofida vohaning tarixi bilan bogʻliq bir necha joyga borish mumkin. Ular orasida yaqin atrofdagi ziyoratgohlar va qadimiy qishloq majmualarini sanab oʻtish mumkin; yoʻl va ochiqligi haqida borishdan oldin maʼlumot oling.

Choʻl va karvonsaroy yoʻnalishlariga chiquvchi turlar ham tashkil etiladi. Sayohat variantlari haqida mahalliy manbalardan yoki turar joyingizdan bilib olishingiz mumkin.