Фото: Euyasik · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Бұхара

Бұхара — Ұлы Жібек жолындағы шамамен екі жарым мың жылдық тарихы бар, тарихи орталығы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізімінде тұрған Өзбекстан қаласы. Мұнаралар, медреселер, базар күмбездері және су айдынының жағасындағы шайханалар оны жаяу араласа болатын тірі тарих кеңістігіне айналдырады.

Неге бару керек

Бұхара — Орталық Азиядағы ең көне қоныстардың бірі. Археологиялық деректер қаланың кемінде 2500 жылдық тарихы бар екенін көрсетеді. Ол Саманилердің астанасы болған, Қарахандар мен өзбек хандығы тұсында да маңызын сақтаған. Атақты хадис ғалымы имам әл-Бухари де осы қалада дүниеге келген.

Бүгінде тарихи ядро ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізімінде тұр және онда шамамен 140 сәулет ескерткіші бар деп айтылады. Қаланың сұлулығы жеке бір ғимараттан гөрі тар көшелердің, су айдындарының, медреселер мен базар күмбездерінің жаяу жүруге болатын қашықтықта қатар тұруынан туады. Түркі әлемінің тарихына қызығатындар үшін Қарахандар мұрасы ерекше мағыналы.”

Неше күн бөлу керек

Басты ғимараттарды көру үшін көпшілік саяхатшыға екі толық күн жеткілікті. Бұл уақытта асықпай тарихи орталықты аралап, бірнеше медреседе болып, кешке су айдынының жағасында отыруға болады.

Егер Өзбекстан бағытын Самарқан және Хиуамен бірге жоспарласаңыз, Бұхараға үш күн бөлген жөн, сонда төңіректегі сапарларды да оңай қосасыз.

Көруге тұрарлық жерлер

Арк қамалы — қаланың ежелгі билеушілер бекінісі, ол жасанды төбенің үстінде көтеріледі. Пои-Қалян (По-и-Калян) кешені Қалян мұнарасының етегінде орналасқан; мұнара Қарахандар заманынан қалған және тарихи орталыққа үстемдік етеді. Қалян мұнарасының маңында мешіт пен медресе де бар.

Лаб-и Хауз — ағаштармен қоршалған үлкен су айдынының айналасында қалыптасқан, қаланың кездесу орындарының бірі. Саманилер кесенесі — IX–X ғасырлардағы Саманилер дәуірінің ең танымал ғимараты және қаланың ең көне ескерткіштерінің қатарында. Чор-Минор — төрт мұнарасы бар шағын әрі ерекше көрінісі бар ғимарат. Бармас бұрын кіру шарттары мен жұмыс уақытын тексеріңіз.

Қайда тоқтау керек (аудандар)

Ең ыңғайлы нұсқа — Лаб-и Хауз төңірегіндегі тарихи орталық. Осы жерден базарларға, медреселерге және Қалян мұнарасына жаяу жетуге болады; кешке де жандылығын жоғалтпайды. Бұл аймақта шағын бутик-қонақүйлер мен дәстүрлі ауласы бар үйлер бар.

Тыныш жерді қаласаңыз, Арк маңын немесе ескі орталықтың шетіндегі аудандарды қарастыруға болады. Қарбалас маусымда алдын ала брондаған дұрыс.

Көлік және жол

Бұхараға Өзбекстанның ірі қалаларынан пойызбен, автокөлікпен және әуе жолымен жетуге болады. Ташкент және Самарқанмен жылдам пойыз қатынасы бар; рейстер мен билет туралы ақпаратты бармас бұрын тексеріңіз. Қаланың әуежайы орталыққа салыстырмалы түрде жақын.

Тарихи орталықтың ішінде көп жерді жаяу аралауға болады. Алыс нүктелерге такси пайдалануға болады; жолға шығар алдында ақысын жүргізушімен келіскен жөн.

Не жеуге болады

Өзбек асханасының классикасы Бұхарада да бар: palau (плов), шиш-кебаб, самса және манты тектес қамыр тағамдары. Қасында шай мен жаңа піскен нан дерлік әр дастарқанда болады.

Су айдынының жанындағы шайханаларда жергілікті тәттілер мен кептірілген жемістер мен жаңғақтармен шай ішу — сапардың жағымды демалыс сәттерінің бірі. Базарлардан жаңа және кептірілген жеміс те табуға болады.

Баруға ең қолайлы уақыт

Көктем мен күз — аралауға ең жайлы маусымдар. Жаз өте ыстық әрі құрғақ болады; түстік уақытта далада жүру шаршатуы мүмкін. Қыс суық және күндер қысқа, бірақ қала тыныштау болады.

Жазда таңертең ерте және кешке кеш шыққан жеңілірек.

Бір күндік сапарлар

Бұхара төңірегінде оазис қаласының тарихымен байланысты бірнеше жерге барып көруге болады. Олардың қатарына жақын маңдағы кесенелер мен ескі ауыл кешендерін жатқызуға болады; жол және ашық-жабықтығы туралы бармас бұрын ақпарат алыңыз.

Шөл мен керуен сарай бағыттарына шығатын турлар да ұйымдастырылады. Саяхат нұсқаларын жергілікті дереккөздерден және тұратын жеріңізден біле аласыз.