Gazagystan
Özbegistan
Gyrgyzystan
Türkmenistan
Demirgazyk Kipr
Türkiýe
Tatarystan
Başgyrdystan
Saha (Ýakutiýa)
Gagauziýa
Demirgazyk Makedoniýa
Bolgariýa
Azerbaýjan · Esasy nahar
Azerbaýjan ýarpaq dolmasy (üzüm ýapragy dolmasy)
Ýerli ady: Yarpaq dolması
Guzy kyýmasy, pirinç we köp täze otlar bilen doldurylan üzüm ýapraklary, sarymsakly gatyk bilen hödürlenýär — Azerbaýjanyň halanýan iýmiti.
- Adam sany4
- Taýýarlamak1 sag
- Bişirmek50 min
- Umumy wagt1 sag 50 min
- Kynlyk derejesiOrta
Süýt önümleri bar
Bu nahar barada
Ýarpaq dolmasy Azerbaýjan aşhanasynda kyýmaly we pirinçli garyndyny üzüm ýapragyna sarmak arkaly taýýarlanýan dolmadyr. Täze üzüm ýapragy bolanda, şeýle hem baýramlarda, myhman sowrasynda we maşgala naharlarynda bişirilýär. Azerbaýjanyň dolma bişirmek däbi 2017-nji ýylda UNESCO-nyň Maddy däl medeni mirasy sanawyna girizildi.
Azerbaýjan usulynda garyndy köp şibit, kişniş we nane bilen taýýarlanýar, dolmalar sary ýag we az suw bilen haýal bişirilýär. Ýanynda adatça sarymsakly gatyk hödürlenýär; garyndynyň otly we ýeňil gyşyl tagamy gatyk bilen dolulanýar.
Düzümi
Düzümleri belläp, alyş-çalyş sanawy ýaly ulanyp bilersiň.
Garyndy
Sarma we bişirme
Hödürlemek
Taýýarlanyşy
Pirinçi ýuwup, ilik duzly suwda 15 minut goýuň, süzüň.
Üzüm ýapraklaryny gaýnaýan suwda 2 minut haşlaň (duzly bolsa, sowuk suwda ýuwup duzuny aýyryň), süzüň.
Sogany, şibiti, kişnişi we naneleriň hemmesini inçe dograň.
Kyýmany, süzülen pirinji, sogany we otlary uly tabakda duz we gara burç bilen ýogurup garyşdyryň.
Ýaprajy damarly tarapy ýokary bakar ýaly tagta ýaýyň, sapy kesiň.
Ýaprajyň sapa ýakyn tarapyna 1 çaý çemçe garyndy goýuň, gyrasyny içine berkidip, barmak kalňlygynda berk sarň.
Gazanyň düýbüne birnäçe ýaprak düşeliň, dolmalary berk-berk ýanaşyk düzüň.
Üstüne sary ýagyň bölekleriniň goýuň, yssy suwy goşuň we dolmalaryň üstüne ters öwrülen tabak goýuň.
Gaýnansoň ody peseldiň, gazanyň gapagyny bug çykmaz ýaly berk ýapyp, haýal otda 40 minut bişiriň; pirinç bugda bişjek bolany üçin gapagy açmaň. Pirinç we ýaprak ýumşamaly.
Otdan alyň we gapagy ýapyk ýagdaýda 10 minut dynç alduryň.
Gatygy ezilen sarymsak we bir çimdik duz bilen garyşdyryň.
Dolmalary yssy hödürläň, ýanyna sarymsakly gatygy goýuň.
💡 Maslahatlar
- Sarmalary gaty dolduryp bilmäň; pirinç bişende ulalýar we ýaprak tirkilip biler.
- Üstündäki tabak dolmalaryň bişende açylmazlygyna kömek edýär.
- Otlary köp saklaň; Azerbaýjan dolmasynyň keşbi otlardan gelýär.
- Duzly ýaprak ulanan bolsaňyz, gowy ýuwuň we garyndyya az duz goşuň.
- Bişirilenden soň dolmalary dynç aldyrmak, olaryň formasyny saklamaga kömek edýär.
🛒 Daşary ýurtda tapyp bilmeseň
- üzüm ýapragy — Täze tapylmasa duzly ýa-da doňdurylan ýaprak ulanyň; haşlanan kelem ýapragy hem ulanylyp bilner.
- guzy kyýmasy — Sygyr kyýmasyny ulanyp bilersiňiz, garyndyya ýene 1 nahar çemçe sary ýag goşuň.
- gatyk (qatyk) — Süzme gatygy az suw bilen inçeldip ulanyň.
Bu resept däp bolan öý usulyna görä emeli aň kömegi bilen taýýarlandy; mukdar, wagt we ädimler awtomatik usulda gabat gelmegi boýunça barlanyldy. Peçler we ojaklar dürli bolýar, bişendigini gözüň bilen barla.
